Siesta Hostel Sopot

Sri Lanka part. 3 - Arugam Bay

2012-02-11T07:19:00.000-08:00

Siedzę w cieniu naszej bambusowej wioski (Beach Hut), na skraju plaży, obok ktoś brzdąka na gitarze. Fale oceanu uderzają rytmicznie o brzeg. Paweł zabrał dziewczynki na drugą plażę po przeciwnej stronie laguny, gdzie woda jest bardziej przejrzysta. Nurkowanie jest prawie niemożliwe. Wczoraj fale zabrały nam kolejną parę okularów i maskę , zdzierając je zwyczajnie z głów. Dziewczyny nazywają je mielonkami. Jeśli taktycznie się pod nimi nie zanurkuje, pieniące grzywy wciągają w swój wir wszystko i wszystkich. Muszę się kąpać w piżamie, bo tylko tam mam sznurek w bokserkach. Bikini za każdym razem zostawało na dnie …

Lahugala Village to mała wioska oddalona od naszej leniwej zatoki o 18 km. Pierwszego dnia pojechaliśmy tam rano tuk-tukiem aby ponownie spotkać dzikie słonie. Za dużym zbiornikiem wodnym, na skraju koszarów wojskowych, pasła się rodzina – dwa duże słonie i malec. Podmokła łąka nie pozwoliła nam się zbliżyć na małą odległość, ale świetnie widzieliśmy zrelaksowane zwierzęta, które zwinnie wyrywały trąbą zielsko i otrząsały je energicznie z wody, po czym wkładały do paszczy. Nie przeszkadzała im nasza obecność. Codziennie 300 słoni w tej okolicy przechodzi przez szosę, aby dostać się do zbiornika, po czym wraca do lasu na nocleg. Do ludzi siłą rzeczy przywykły.

Wracając zatrzymaliśmy się w … temple, pierwszym z wielu stanowisk archeologicznych, które znajdują się na wyspie, ale pewnie najmniej odwiedzanym. Są to ruiny klasztoru mnichów buddyjskich sprzed 2 300 lat, świetnie zachowane, i jak to w lesie deszczowym bywa, owiane mgłą tajemnicy. Posąg buddy nie miał głowy, ale rzeźbione kamienne wycieraczki przy wejściach do zabudować swiątynnych zachowały wszystkie szczegóły. Dziewczyny ganiały krowy, pasące się tam swobodnie, ja polowałam na pawia, a przewodnik pokazał nam zlepek gliny przy konarze drzewa, który służy za schronisko kobrom. Przywołaliśmy szybko dzieci, uświadomieni że to jednak dziki teren.

Kolejną małą wyprawę zafundowaliśmy sobie na P bille Lagoon, którą porastają namorzyny – czyli drzewa rosnące w wodzie. Dwóch rybaków zabrało nas swoimi charakterystycznymi łódkami przypominającymi katamaran na godzinny rejs po lagunie. Pod koniec dnia mogliśmy przyglądać się ptactwu, które ma tu raj na ziemi. Płytką wodę i gęsto porośnięte brzegi. Same namorzyny piękne, z bliska widać , że ich korzenie to tak naprawdę gałęzie, które chyląc się ku wodzie, w końcu w nią ‘wrastają’. Wracając zauważyliśmy krokodyla, który na chwilę wynurzył swój łeb na powierzchnię wody, aby po chwili ukryć się pod jej taflą.

Słońce parzy, ale pierwsze dni na wybrzeżu przywitały nas deszczem. Komarów jest więc sporo, i ani moskitiery, ani olejek cytrynowy wiele nie dają. Mnie oczywiście nie ruszają – jestem jakaś niesmaczna, ale Paweł i dziewczynki mają obgryzione łokcie i stopy. Mimo to są dzielne. Od rana tryskają energią, na śniadanie wciągają świeże soki albo bananowe naleśniki, dziś Ola nawet zjadła owsiankę, potem bawią się wśród domów na palach w wyspę Nim (taki film familijny, strasznie go lubimy). Hania jest albatrosem Galileo, a Ola oczywiście samą Nim. Potem coś porysują i gdy zaczynają się nudzić, ruszamy na plażę. 2 godziny przed zachodem słońca są dobre na małą wyprawę. Dziś w planach Skała Krokodyli. Jutro pewnie pobawimy się w Dandii…

Sri Lanka part.1 - Mirissa

2012-02-11T07:18:00.000-08:00

Boli mnie głowa i nie mogę spać… I tak już trzeci dzień nad Oceanem Indyjskim. Męczy mnie huk fal, które z impetem rozbijają się o brzeg, wycie bezdomnych psów, które biegają bezpańsko po plaży, szum wentylatora. I czuję się jak w klatce zamknięta pod nasączoną czymś moskitierą. Jest pięknie, wiem, ale potrzebuję jeszcze trochę czasu, żeby zacząć się cieszyć.

Przylecieliśmy na Sri Lankę w nocy z soboty na niedzielę. Po szybkiej aklimatyzacji w hotelu z basenem w okolicy lotniska, ruszyliśmy na południe Colombo. W dniu wyjazdu w Polsce żegnały nas sowite mrozy (-15 st. C), a my nie chcąc ciągnąc potem w plecakach kozaków i płaszczy, musieliśmy jakoś przetrwać w polarze i tenisówkach. Wprawdzie przerwy między przejazdami Gdańsk – Warszawa – Okęcie nie były długie, ale każde 5 minut na dworzu było… no było trudne. Tym weselej nam się zrobiło, kiedy poczuliśmy, jak obkleja nas wilgotne rozgrzane powietrze wyspy.

Pierwszą bazę założyliśmy w Mirissie, małej wiosce przy ładnej plaży ok. 20 km na południe od Galle. Wynajęliśmy pokój na plaży, jeden z trzech przy małej knajpce w stylu reggae. Wiadomo, byliśmy złaknieni oceanu, ciepła i piasku. Efektem zachłanności była moja bezsenność.

Dni spędzaliśmy leniwie, taplając się z maskami w zatoce, jednak z uwagi na liczne jeżowce ograniczyliśmy akwen do bardzo małego. Spacerując obserwowaliśmy życie. Ceylon nie przypomina Indii, jak twierdzą niektórzy. Buddyzm wprowadza trochę inny, spokojniejszy tryb życia. Nikt nie ugania się za nami, na ulicach jest porządek, ludzie wyglądają na zadbanych i pogodnych. Higienę zachwalam w porównaniu do Indii, bo oczywiście nie odbiega ona wiele od krajów arabskich, i już wcale nie przypomina europejskiego standardu. Ale dla oszczędnego turysty to jednak przyzwoite warunki za przystępną cenę.

Ceny jednak zmieniły się diametralnie od 2012 roku, co w parze z wprowadzeniem opłat za wizy i planowanych dalszych podwyżek, powoli eliminuje ruch backpackersów. Za nasz pokój z jednym potrójnym łóżkiem i łazienką płacimy 28 US za dobę ze śniadaniem. Koło lotniska było to 40 US. Do tego wyżywienie w lokalach przy plaży to 3-5 US za danie, nie obejmuje to ryb, które choć pyszne kosztują w knajpce ok. 15 US. Lonely Planet już bardzo się zdezaktualizował, podane w nim ceny trzeba mnożyć razy dwa lub trzy. Szukamy oczywiście brudnych jadłodajnie przy ulicy, gdzie jedzą lokalni, i tu za rice and curry, pyszną wizytówkę Ceylonu, płaci się 1,2 US (120 Rupii). W knajpce dla turystów 3 US. Ale nie każdy lubi jeść rękoma prosto z talerza owiniętego w folię jednorazową, i w tempie odpowiednim dla barów mlecznych, a tak tu jest. My chętnie się stołujemy w takich miejscach, ale wtedy w menu nie ma szans na frytki, a oprócz frytek dziewczynki tolerują na ciepło tylko rybę i jaja na twardo.

Podróżowanie z dziećmi, przynajmniej małymi jak nasze (5 i 7 lat) nie podraża kosztu noclegu. Płacimy jak za dwójkę, i dla dwóch osób śniadanie (wystarcza nam wszystkim). Do tuk-tuka też mieścimy się na raz, chociaż rzadko pozwalamy sobie na taki luksus. Jest zbędny. Na wyspie lokalne autobusy kursują bardzo często. Są tanie, niezawodne i bardzo szybkie. I wbrew czytanym relacjom, nigdy nie musieliśmy jechać na stojąco. Trzeba tylko wsiadać na stacjach początkowych. Poza tym to świetny punkt styczności z lokalnym życiem. Kierowca ma nad głową tandetne święte figurki, które zaczynają mrugać kolorowo, kiedy wciska hamulec. W miejscu na bagaże na naszymi głowami powciskane są wielkie kolumny, z których dosłownie ryczy miejscowa muzyka. Wszystkie okna pootwierane dają wrażenie niezłego pędu powietrza, ale i prędkości autobusy rozwijają dość duże, nie stroniąc od brawurowego wyprzedzania. Generalnie trzeb być mistrzem formuły 1 , żeby zacząć pracę jako kierowca publicznego autobusu.

Autobusem wybraliśmy się do Galle, łącząc wypad z wycieczką do położonego nieco na wschód lasu tropikalnego (Kottawa). Las jest objęty ochroną jako skupisko bardzo różnorodnej fauny i flory, i trzeba zapłacić za wstęp w dyrekcji lasów. Kwota nie jest symboliczna (6 US od osoby) ale sam rezerwat wygląda trochę jak śmietnik, zwiedzających wita zawalona pniami ścieżka pnąca się wzdłuż głównej szosy, co raczej nie sprzyja obserwacji dzikich zwierząt. Skutkuje to aferą. Wparowaliśmy do dyrekcji i poprosiliśmy o zwrot pieniędzy za bilety. Urzędnik trzęsącymi się rękoma wydał nam dwa razy tyle co trzeba, pewnie z powodu nerwów, i ze smutnym wzrokiem powiedział, że odbieramy mu tym samym pensję. Byliśmy gotowi napisać zażalenie, wpisując numer biletu, żeby nie wyglądało, że bogu ducha winny leśniczy wziął pieniądze do kieszeni, ale to wystraszyło go jeszcze bardziej. Pierwszy raz pozbawieni empatii, twardo postawiliśmy na swoim. Oliwy do ognia dolał pan pilnujący rzekomo darmowego basenu przy potoku w lesie, który po naszej kąpieli zażyczył sobie ekstra zapłaty. Oczywiście nie mógł nam udokumentować że w ogóle tu pracuje, więc jego też zostawiliśmy z kwitkiem. Nikt na Sri Lance nie jest nachalny, ale ceny dla turystów zawyżają niemal wszyscy.

Fort Portugalczyków – Galle, wydaje się też trochę przereklamowany. Jest to kolonialna część miasta otoczona wysokim murem, który najefektowniej wygląda od strony wody. Wąskie uliczki nie mają w sobie życia, królują tu małe hotele oraz galerie i sklepy dla turystów. Rezerwat dla turystów. Tego nie lubimy. Mimo że kolonialna zabudowa w tropikach akurat mnie urzeka, i pewnie dlatego tak dużo skojarzeń z Laosem.

I w końcu whale watching. Rejs wiele mil od brzegu w poszukiwaniu wielorybów. Nasz kapitan był kiedyś członkiem załogi Rainbow Warriors (Green Peace), i swoje przekonania członka światowej Ligii Ochrony Przyrody przekuł na biznes. Wypłynęliśmy niewielkim stateczkiem o świcie, w doskonałych humorach. Szybko jednak się okazało, że dziewczynki mają chorobę morską i bardzo cierpiały, dopóki nie zasnęły. Obudził ich ruch na pokładzie, wszyscy z zapartym tchem cisnęli się do lewej burty, żeby zobaczyć płetwala błękitnego. Wielka ryba podpłynęła blisko łodzi (mieliśmy wygaszony silnik), po czym kilka razy zanurkowała pod nami, wynurzając się co rusz z innej strony. Była naprawdę na wyciągnięcie dłoni, co się bardzo rzadko zdarza. Z wrażenia nie byłam w stanie zrobić żadnego zdjęcia. Potem pojawiły się inne krążowniki, i czar prysł. Pozostałe wieloryby pokazywały się nam już tylko z bardzo daleka, najczęściej wypuszczając w górę fontannę wody lub machając płetwą ogonową. Tego pewnie już nigdy nie doświadczymy, i mimo że była to najdrozsza wycieczka, a Ola i Hania były szczęśliwsze po zejściu na ląd, to było warto.

Ostatniej nocy w Mirissie wreszcie zasnęłam.

Wąwóz Todra - Atlas

2010-11-16T09:47:00.000-08:00

Po pustyni nie mieliśmy bliżej sprecyzowanego planu. Ruszyliśmy w stronę Wąwozu Todra, dokąd mieliśmy bezpośrednie połączenie z Merzougi. Wysiedliśmy w Tinegirze, i natychmiast pojawiło się obok nas dwóch konkurujących ze sobą doradców. Zdążyliśmy się już przez ostatnie dwa tygodnie przyzwyczaić do tego, że na każdym kroku wyrastają spod ziemi różni przyjaciele. Poświęcają nam pół dnia, prowadzą do restauracji, pomagają załatwić transport czy nocleg, i nie są przy ty strasznie nachalni. Tak dość sprawnie dojechaliśmy na pustynię za bardo korzystną cenę, więc teraz też spokojnie słuchaliśmy rad. Przy okazji większego miasteczka zaszliśmy do knajpki, gdzie zamówiliśmy kurczaka z grilla z frytkami. Arabskie jadło jest pyszne, ale koniec końców i kus kus się nudzi. Wtedy też ostatni raz pilismy colę – niestety.

W końcu przystaliśmy na propozycję gościa z dreadami na głowie, który za 200 DH zaoferował dowóz do wąwozu i nocleg ze śniadaniem. Po raz pierwszy żałowaliśmy wyboru. Koleś był dziwny, ciągle coś palił i trudno było się z nim dogadać. Na każde pytanie odpowiadał ‘może tak, może nie’, czyli Inszallah. Byliśmy gotowi zdać się na los, ale potrzebna nam była choć garść konkretów. W głowie ciągle siedziała nam propozycja Mateusza- jednego z naszych gosci z hotelu, żeby jechać do Agoudal, zapomnianej wioski położonej przy tej samej drodze, ale 1,5 tys. Metrów wyżej. Czając się rano na jakiś transport, odkryłam miejscową szkołę – wszystkiego jedna nieduża klasa. Nauczyciel – zresztą na zastępstwie, chętnie przystał na kolejne dwie uczennice. Zamiast tkwić przy szosie, zabrałam dziewczyny na zajęcia. Zostały posadzone w swego rodzaju oślej ławce – bo stała bokiem do pozostałych, dostały kartki i flamastry. Pozostała trzydziestka dzieci – w wieku sześciu lat, po chwilowym zamieszaniu kontynuowała lekcję. Każde po kolei podchodziło do tablicy, i przy pomocy wskaźnika składało w słowa arabskie znaki, które wcześniej napisał profesor. Wszystkie potrafiły już czytać. Potem dostały swoje zeszyty ćwiczeń, równie kolorowe jak u nas, i rozwiązywały nieskomplikowane zadania matematyczne. Ola z Hanią śledziły pilnie wszystko co działo się dookoła, i prawie uwierzyły, że to ich nowa szkoła. Wysmarowały rysunki, na których się podpisały, w tym Hanka jak zwykle wspak, a Pan powiesił je nad tablicą. Zaraz potem, głośno trąbiąc, zajechał nasz mikrobus. Koniec szkoły.

Agoudal przywitało nas ostrym górskim słońcem. Zatrzymaliśmy się w niewielkiej oberży na początku wsi. Właściciel budził zaufanie, mimo że warunki były spartańskie. Nasz pokój to niewielka lepianka z prostymi lóżkami rozstawionymi na klepisku. W nocy temperatura spadała poniżej zera, od zimna chroniły nas tylko koce. Ale bardziej gościnnego miejsca nie uraczyliśmy do tej pory. Przez pierwsze dwa dni niespiesznie włóczyliśmy się po okolicy – wokół pozbawione roślin górskie wzniesienia, i zielone poletka przyklejone do koryta niewielkiej na tym odcinku rzeki Todry. Do wsi wypuściliśmy się tylko raz, i więcej się nie odważyliśmy. Zostaliśmy osaczeni przez tłum biednych dzieciaków, które nie odstępowały Oli ani Hanki na krok. Na początku dziewczynki potraktowały zaczepki jak zabawę, i trochę ganiały między domami, ale kiedy maluchy zaczęły je szczypać i wyrywać Hanki krowę, musieliśmy ogłosić odwrót.

W końcu przyszła też pora, najwyższa pewnie już, na rozstroje żołądka. Sraczkę zainicjowała Ola. Towarzyszyła jej temperatura, więc prawie cały dzień przespała w łóżku. Pod wieczór na ból brzucha zaczęła narzekać Hanka, Paweł i ja chwyciliśmy bakcyla w kolejne dwa dni. Podejrzewamy, że był to wynik odcięcia od naszych dotychczasowych zwyczajów pica coli przez dzieci – nie było tu coli, oraz whiskey przez rodziców – z przyjazdem w góry skończyły się zapasy wolnocłowe. Ale nie bez znaczenia była pewnie również wysokość – 2 340 m. n.p.m. Brahim, właściciel, też nie miał dobrego dnia. W wyniku awarii zasilania, wysiadła pompa zasilająca wioskę w wodę. Po włączeniu prądu, powstałe ciśnienie rozsadziło rurę, która doprowadzała wodę do schroniska. Brahim, wraz z pięcioma braćmi zmontował na prędce wodociag zasilany pompą spalinową, ciągnący wodę z rzeki. Ale było to rozwiązanie doraźne. Dochodzil do tego nieustający w nocy płacz miesięcznej córeczki, który nie pozwalał mu się wyspać.

Ostatniego dnia czuliśmy się jednak na siłach ruszyć na całodniową wycieczkę do groty ukrytej między górami – w odległości 10 km od Agoudal. Dla dziewczynek nie był do dystans do pokonania pieszo, poza tym Ola wciąż nie była w formie, więc pożyczyliśmy z wioski osiołka. Naser, brat właściclea, zaoferował się nas poprowadzic, i tak spędziliśmy niesamowity dzień wśród górskich pustkowi. Wyruszyliśmy wczesnym przedpołudniem, wybierając na początek drogę przez wzgórza. Po 3 godzinach marszu , nad bzegiem skalnego strumienia urządziliśmy sobie iknik. Dziewczynki zajadały się sardynkami, a my wycinaliśmy z butelek szklanki, żeby napić się zaparzonej przez Nasera na ognisku herbaty. Po odpoczynku weszliśmy do groty. Zaskoczyła nas. Nie wiadomo, jak daleko się ciągnie, 2 kilometry są zbadane, w tym do pierwszej podziemnej wody idzie się 1 godzinę. My przeszliśmy może 1/3 tego odcinka, ślizgając się po wilgotnych skałkach, i pokonując przy świetle latarek kilka pionowych przejść. Dziewczyny trzymały się bardzo dzielnie, i starały się nie dać wielkim oczom strachu, które spozierały zewsząd. Ola trochę marudziła, ale Hania stale ją zagrzewała do marszu, mówiąc – ‘Nie bój się, jak będziesz wystraszona to ci poświecę”. Zwisające stalaktyty zamieniały się w różne zwierzęta, chociaż najczęściej w siusiaki. Po wyjściu ucieszył nas bardziej niż zwykle widok osiołka skubiącego trawę pod skalnym mostem, będącym swoistą bramą do groty. Do wsi wracaliśmy inną drogą prowadzącą przez dolinę, lecz mimo zdrowego tempa nie zdążyliśmy wrócić przed zmierzchem. Kiedy księżyc zaczął nam oświetlać trasę, na horyzoncie pojawiło się światło jednośladu. To brat i przyjaciel Nasera wyjechali nam naprzeciw, zaniepokojeni naszą nieobecnością. Byli w dobrych nastrojach, udało się znaleźć miejsce przecieku i wymienić rurę koło schroniska. W ich wesołym towarzystwie wróciliśmy na ostatni nocleg do Agoudal.

Erg Chebbi, Sahara

2010-11-12T07:38:00.000-08:00

Hassan ma 50 lat. Od pięciu lat pracuje jako przewodnik po Ergu Chebbi (szibi – tradycyjna czapka góralska). Jest Berberem, jak większość mieszkańców południowych podnóży Atlasu. Jako jeden z nielicznych – pochodzi z rodziny nomadów. Ludu, który żyje z chowu i wypasu zwierząt. Nowe zajęcie pozwoliło mu na ‘awans’ społeczny. Przeprowadził się na drugą stronę wydm, opłaca rachunki za wodę i prąd, posyła dzieci do szkoły i korzysta z opieki medycznej. Ma dwa wielbłądy, które czasem dołączają do karawany, ale na więcej go nie stać. Dziennie wyżywienie dromadera kosztuje 100 dirhamów. Dorosłe zwierzę zjada na śniadanie 6 kilogramów paszy. Dobrze odżywione, może przetrwać na jałowej pustyni nawet przez tydzień.

Dziewczynki od początku darzą przewodnika zaufaniem, mimo bariery językowej. Nie dają jednak rady spokojnie ustać na widok osiodłanych wielbłądów – pląsają dookoła z radości. – This is Bob Marley – Hassan wskazuje na tego o ciemnej maści, ze zwojem loków na czubku łba. Dzieci nadały zwierzętom jednak swoje nazwy. Jasny i mniej kudłaty wielbłąd Oli otrzymał przydomek Kleopatra, ciemny ogier Hanki został więc Kleopatrixem.

Pierwszego dnia jedziemy w towarzystwie czterech innych turystów, co jakiś czas mijamy kolejnych. Zdarza się, że naturalne piękno pomarańczowych wydm piasku zakłóca wspinający się na nie quad lub jeep. Po zmroku docieramy do obozu na stałe rozstawionego u podnóża najwyższego wzniesienia w okolicy. Hassan, który cały czas szedł pieszo, przygotowuje z pomocnikiem ‘aziz’ – berberyjską herbatę, oraz pyszny tajin z bakłażanami. Pokrzepiający posiłek wydobył z nas trochę energii. Kadżina – pierwsza nowoczesna Marokanka, wyglądająca jak zwykła turystka!, chwyta za djembe i zaczyna wybijać taneczne rytmy. Swobodnie rozmawia w języku berberyjskim, więc po chwili dołącza do niej jeden mężczyzna. Hassan zaczyna śpiewać. W rytm tej dziwnej muzyki dziewczynki oczywiście szaleją po namiocie. Noc jest ciemna, więc wydmy giną w mroku.

Następnego dnia zostajemy sami. Wszyscy amatorzy nocy na wydmach wracają już do hoteli, my ruszamy dalej – w stronę ‘seriru’ – czarnej pustyni. Hassan chowa swoje buty do sakwy, i dalej idzie boso. Przydadzą się dopiero na żwirze. Są to porządne, skórzane mokasyny, które bardzo szanuje. Przeszły już wymianę podeszwy, i nadal służą. Są trochę za ciasne, zwłaszcza gdy trzeba w nie odziać spuchnięte od gorąca stopy. Ale to jedyne, jakie ma.

Temperatura w okolicy południa trochę daje się we znaki, nawet dla Hassana jest za ciepło, ale z pojawieniem się ciemnej od żwiru ziemi ratują nas już podmuchy wiatru. To pogranicze marokańsko-algierskie. Po południu docieramy do samotnego domostwa – jednej lepianki służącej za dom i kilku mniejszych – jako schronienia dla zwierząt. To dom, w którym żyją rodzice Hassana razem z bratem, jego żoną i dwójką dzieci.

Na nas czeka duży namiot, przedzielony workami z piaskiem na pół. Po prawej stronie będzie nasza sypilania, po lewej matka Hassana ma urządzoną przędzalnię. Sprawnymi ruchami przeczesuje napięte włókna, i przeplata je dratwą. Musi uszyć płachtę, która posłuży za nowy dach namiotu. Drobna i szczuplutka, ta siedemdziesięcioletnia kobieta ma w sobie mnóstwo energii. Wesoło zagaduje dzieci i własne wnuki, zaśmiewa się z żartów z synową, ciągle na kolanach tkając pled. Ma pomalowane na czarno oczy, z paznokci schodzi już pomarańczowy lakier. Nigdy nie chodziła do szkoły podobnie jak nie chodziły jej dzieci i nigdy nie będą chodziły mieszkające z nią wnuki. Synów urodziła w szczerej pustyni, sama, w towarzystwie jedynie owiec. Hassan to jej pierworodny, przez większość życia był pasterzem, tak jak oni wszyscy. Odkąd zaczął pracować dla turystów, czasem jej dom staje się schronieniem dla tych, którzy chcą oddalić się od cywilizacji.

Wieczorem wszyscy siadamy w ciasnej izbie bez okien, w której tli się słabe światło żarówki zasilanej baterią słoneczną. W środku jest gorąco, mury lepianki akumulują ciepło dnia. Ojciec Hassana nalewa wszystkim po kolei herbaty, szklanki wyjmuje z oryginalnego pudełka, do którego na koniec je ponownie chowa. Unosi imbryk wysoko , aby napój odpowiednio się spienił. Herbatę przelewa z powrotem do dzbanka, dopiero drugie rozlanie trafia do naszych rąk. Po poczęstunku plackiem wypiekanym na ogniu, kobiety wnoszą dwie misy Kus kusa. Gotował się przez pół dnia, ale jest wyśmienity. Z rodzynkami, warzywami i kurczakiem. Dziesięć osób, w tym trójka dzieci, pochyla się nad jadłem, i łyżkami je ze wspólnego naczynia. Zostaje tylko trochę kaszy. Dziewczynki zaczynają już marudzić, zanosimy je do namiotu przy świetle księżyca, i zaraz sami zasypiamy, przykryci czterema warstwami kocy.

Nazajutrz o świcie pakujemy wielbłądy. Hania tuli się do swojej wybranej ze stada kozy, którą ciągała po obejściu cały poprzedni wieczór. Ola zagląda jeszcze do owiec, wyganiamy z namiotu kota żarłoka, żegnamy się z wszystkimi domownikami i ruszamy w drogę powrotną. Do przejścia tym razem mamy na raz cały dwudniowy odcinek. Dzieci dosiadają wielbłądów same, a my pieszo dotrzymujemy towarzystwa Hassanowi. Zostawiamy za plecami niczym nieskrępowaną wolność. Wracamy do hotelu z basenem, zwykli turyści, Hassan wraca do domu po drugiej stronie, gdzie czeka stęskniona rodzina i nowy telewizor.

Essaouira

2010-11-08T05:44:00.000-08:00

Wyjeżdżaliśmy z Marakeszu przed południem. Na przystanek naszego autobusu do centrum wyszliśmy, celując na godzinę 9-tą rano. Nieoficjalnie numer 27 jeździ o pełnych godzinach, ale przez ostatnich kilka dni przekonaliśmy się, że czasem bywa o wpół do. Ostatniego dnia okazało się że może też przyjechać za kwadrans, jak było tym razem. Władowaliśmy się do wozu po 45-minutowej obserwacji życia wokół przystanku, co było zawsze bardzo interesujące. Był piątek, więc dzieci nie jechały do szkół, a co za tym idzie nie widać było wokół białych mundurków. Ale dzieci owszem, głównie na rowerach, część znała już dziewczynki i zajechała, żeby się przywitać. Kram z naprzeciwka, przypominający bardziej obóz nomadów aniżeli garkuchnię, zaczął się rozrastać o kolejne stoły, widać na weekend knajpa się rozkręcała. Paweł skoczył do sklepiku (przy przystanku musi być sklepik) po tampony. Bardzo się starał wymówić to słowo po francusku, ale na hasło „tą-pą” sprzedawca uśmiechnął się ze zrozumieniem i podał mu chusteczki higieniczne marki ‘Tempo”. Kupił więc colę, to jednak zawsze brzmi tak samo.

Rzutem na taśmę zdążyliśmy na dworzec autobusowy, skąd odjeżdżał nasz autokar do Essauiry. Piękny, z klimatyzacją i rozkładanymi fotelami, szybko zrozumieliśmy że kupiliśmy bilety na transport dla turystów. 170 km pokonywaliśmy 3 godziny, z czego około 40 minut trwał postój przy restauracji w połowie drogi, w środku niczego. Na miejscu przywitała nas chłodna bryza od oceany, oraz biel domów, która po czerwonych murach Marakeszu zmuszała do mrużenia oczu. Tym razem nie mieliśmy żadnej rezerwacji noclegu, postanowiliśmy się zdać na polecane przez przewodnik Bezdroży tanie hoteliki. Ale od wyjścia z autokaru na krok nie odstępował nas sympatyczny chłopak, który zachwalał niedrogi pokój w prywatnym domu, w świetnej lokalizacji itd. Puszczaliśmy jego opowieści mimo uszu, i szliśmy w swoją stronę. Swoją drogą – gorąco odradzamy korzystanie z mapek w przewodniku, nie wiadomo czemu miały służyć, ale z pewnością nie orientacji w terenie. Wreszcie odnaleźliśmy hotel polecany przez przewodnik, 400 dirhamów za pokój dla naszej rodziny to jednak sporo, zwłaszcza po sezonie. Obsługa była zupełnie obojętna, i nie próbowała nas nawet zatrzymać. Mieszkanie o którym ciągle nam opowiadał nasz ‘przyjaciel’, było w sąsiedniej kamienicy, więc Paweł poszedł je obejrzeć. Dziewczynki pobiegły za nim. Kiedy wreszcie po kwadransie Hania pojawiła się, podskakując na schodach i szczebiocząc o papużkach, wiedziałam że decyzja już zapadła. Za 200 dirhamów dostaliśmy pokój na ostatnim piętrze, z antresolą, częścią salonową, i wyjściem na bielony taras, nie jakiś wymuskany, ale z widokiem za milion dirhamów. Ocean i mury miasta w pełnej okazałości. Poza tym kuchnia z pełnym wyposażeniem, co istotnie potania koszt wyżywienia. I miła francuska para sąsiadów.

Ciężko ocenić urodę miasta – wszyscy się nim zachwycają, ale chyba tym co najbardziej ujmuje, jest panująca tu ciepła i domowa atmosfera. Miasto jest niewielkie, a przez to łatwe do oswojenia. Dziewczynki uznały, że niebieska brama numer 30 to nasz kolejny tymczasowy dom. W uliczce na którą się wychodziło, codziennie rano spała ta sama ruda kotka z dwoma kociakami. O tych samych porach rano i późnym wieczorem, już po zmroku, rybacy wracali z łowów do portu. A muezin o szóstej rano i wieczorem wzywał z minaretu pobliskiego meczetu. Poczuliśmy od razu, że chcielibyśmy się tu trochę zadomowić, i zostaliśmy na 3 noce.

Dla dziewczyn oglądanie codziennego życia z bliska było fascynujące. Pierwszą fascynacją był port rybacki. Ciągle panuje tu ruch, uwijają się rybacy zwijający sieci, robotnicy w stoczni kutrów, sprzedawcy ryb i ich oprawcy. Oraz same owoce morza – kraby, kałamarnice, langusty, rekiny, płaszczki, węże wodne i mnóstwo innych ryb. Większość z nich dziewczynki mogły dotknąć, i mimo że kraby miały związane szczypce, i tak straszyły. Wybraliśmy sobie okazalsze ryby, które przy porcie upieczono nam na ruszcie. Potem dłuższą chwilę zajęła nam obserwacja mew, które mają tu codziennie prawdziwą ucztę. Mężczyźni siedzący powyżej murów miast sprawiają ryby, a resztki rzucają mewom na pożarcie. Ale czasem trafia się cała ryba. Specjalnie dla dziewczynek rybak rzucił mewom kilka półmetrowych sztuk, i choć trudno w to uwierzyć, każda została połknięta w całości.

Kolejnym przeżyciem był targ mięsny. Pierwszego dnia tylko się po nim pokręciliśmy, kupując u wyjścia tylko jaja, ale nazajutrz tu wróciliśmy. Po kurczaka na tadżin – czyli tradycyjną potrawę marokańską przygotowywaną w wysokich glinianych naczyniach. Sprzedawca przywitał nas, po czym chwycił pierwszego kuraka z brzegu, podwinął mu skrzydła, żeby nie uciekł, i posadził na wagę. 2 kilo. Może być. To był niestety wyrok dla biednego ptaka, i początek kolejnej trudnej lekcji dla dziewczyn. Sprzedawca sprawnym ruchem przekręcił mu szyję, tak że kurczak przestał się miotać, po czym szybko ją podciął, wkładając ptaka do ciemnego pojemnika do góry nogami. Paweł podejrzewa, że tak kurczaki się topi, ale nie jestem przekonana. Wygląda to w każdym bądź razie dość humanitarnie, a kurak długo nie cierpi. Po dwóch-trzech minutach wyjmuje się tuszę, wkłada do kotła z wrzącą wodą i wyparza. Potem wkłada do specjalnej maszyny, która obrywa pierze - to wygląda najbardziej makabrycznie, mimo że kura już dawno zdechła… Na koniec sprzedawca ładnie nam wszystko oczyścił, pokroił, i podał w siateczce. Hania potem z nabożeństwem myła każdą część, Ola obierała warzywa, po czym obydwie ze smakiem zjadły kurę na kolację.

Przygotowywanie potraw samemu nie wychodzi może tak pysznie jak w restauracjach, ale ma swój urok. Trzeba najpierw pójść na suk i kupić warzywa, miętę, przyprawy, potem wszystko sprawić i porównywać ze smakiem oryginalnym. Codziennie parzymy sobie miętową herbatę, siedzimy na tarasie i słuchamy szumu fal. I aż żal nam stąd wyjeżdżać. Ola nazbierała na plaży sporą kolekcję pięknych muszli, i ma nadzieję że dowiezie je do Polski – żeby pokazać w przedszkolu. Hanka chodzi już tylko ścieżkami tutejszych kotów, i postanowiła że w przyszłości otworzy szpital dla zwierząt. Paweł zaczął się uśmiechać do sprzedawców, którzy codziennie od nowa nakłaniają go do kupna okularów Ray-ban albo ciastek z marihuaną – w końcu to mekka dawnych hippisów i dzisiejszych surferów. Dzisiaj – ku jego wielkiej radości, poznał nawet Marokańczyka mówiącego po polsku. Pracował kiedyś dla Polskich Linii Oceanicznych z Gdyni jako kuchmistrz. Pochwalił Pawła za dobry wybór ryby na obiad, i przyznał, że zapłacił tylko 10 DH więcej niż lokalni, co wprawiło mojego męża w naprawdę dobry nastrój. Tym bardziej że targował na migi. Salam! Osobiście mogłabym tu zostać do końca naszych wakacji, ale Ola już się niecierpliwi i pyta o wyprawę na wielbłądach. I chociaż na pobliskich wydmach przy plaży też oprowadza się turystów, a dzieciom pewnie by to wystarczyło, to na takie lenistwo się nie pokusiliśmy. Czas ruszyć w stronę Sahary.

Marrakesz - czyli wlasciciele na wakacjach

2010-11-06T13:13:00.000-07:00

Pobyt w Brukseli, mimo że krótki, wprowadził nas w wakacyjny nastrój. Ma w tym swoją zasługę całkiem przyjemne miasto, ale przede wszystkim przytulniasty dom Michasiów, w którym wszyscy czuliśmy się swobodnie. Przed przylotem do Marakeszu zarezerwowaliśmy sobie nocleg z odbiorem z lotniska. Taki mały luksus, do którego nakłoniły nas mroczne wspomnienia pierwszej nocy w New Delhi. Przedsiębiorczość Hindusów i Arabów wydała się nam zbliżona, i ostatnia rzecz, o jakiej marzyliśmy, to włóczenie się po nieznanym mieście z taksówkarzem, który pod pretekstem np. zamachów bombowych będzie próbował nas ulokować w najdroższym, ale i najbezpieczniejszym hotelu.

Wylądowaliśmy o 9-tej rano, mile zaskoczyło nas 1-godzinne przesunięcie zegarów do tyłu, ju drugi raz – bo w weekend w Europie przeszliśmy na czas zimowy. Za kontrolą paszportową czekała już na nas Maite – francuska właścicielka posiadłości, w której postanowiliśmy się zatrzymac. Małomówna, około 50-tki, ale bezpośrednia i pomocna. Dziewczyny z dużym wow wsiadły do Mitsubishi Pajero. Już wiedzą co jest fajne, chociaż nasz 4x4 mocno je wytrząsł. Pierwsze wrażenie na drodze – jesteśmy w Afryce. Swobodny chaos na trasie, czerwony pyl unoszący się nad drogą, dużo małych plantacji owoców i warzyw, ciemne i przyjazne twarze na motorach i rowerach o funkcji ciężarówki. Inaczej niż w Algierii, inaczej niż w Tunezji, inaczej niż w Indiach. Maite przewiozła nas obok miejscowych manufaktur, takich jak cegielnie, domowe fabryczni ceramiki oraz kramy z wyplatanymi koszami. Souhila, gdzie zmierzamy, to dzielnica na obrzeżach Marakeszu, trochę jak Osowa – wielkie pole, które powoli zjadają kolejne zabudowania w dość nowoczesnym, szeregowym stylu. Jak się potem okazało, wokół budują się już wielkie osiedla bloków, przypominające nasze cztery pory roku, tyko w czerwonym ziemistym kolorze.

Nasz – ni to hotel, ni pensjonat, a raczej wielki ogród z przytulnymi lepiankami, stoi na skraju pustkowia, ogrodzony wysokim murem. W środku oaza – mnóstwo zieleni, kwiatów, szemrze woda ze strumienia na tyłach ogrodu i sztucznych kaskad przy basenie. Wystrój – idealnie łączy kicz i piękno natury, wprowadzając przyjemny Misz masz. Nasza ‘willa’ stoi na końcu małej uliczki, prawie jak w medinie, w środku trzy pokoje w stylu trochę arabskim, trochę berberyjskim, jest na tyle przytulnie, ze dziewczyny uznają to miejsce za nasz tymczasowy dom. Teren wymarzony dla nas – czyli rodziny z dziećmi, jest basen, plac zabaw, duże klaki z papugami i kurami, koty, psy, welony w stawie i dzikie ptaki, które podczas śniadania sfruwają na stoły.

Do centrum dowozi nas autobus nr 27. Dobre miejsce na obserwacje zwyczajów, i obalanie mitów. Tu jeszcze nikt nie jest natrętny, czujemy się swobodnie, może poza Pawłem, który postanowił zacząć się uczyć francuskiego. Kobiety podróżują równie tłumnie jak mężczyźni, czasem zakrywają głowy chustą i noszą tradycyjny strój, czasem odsłaniają całkiem głowy i są ubrane nadobnie ale nowocześnie. Wszyscy są schludni i pachnący, w autobusie nigdy nie śmierdzi. A na ulicach jest nieskazitelnie czysto. To są aspekty których Się nie spodziewaliśmy. Poza tym jest wesoło, kiedy wieczorami wraca młodzież, i widać jak hormony buzują pod przykrywką arabskiego bon ton. Dotyczy to i chłopaków, i dziewczyn, które swoją drogą szybko nawiązują kontakty. Nasze córy zwracały rzecz jasna uwagę, ale starały się nie popisywać, i bardzo szybko zrozumiały podstawowe zasady – nie pokazywać majtek, nie brać do ręki nic co im oferują naciągacze, nie patrzyć prosto w oczy, odpowiadać bonjour i merci.

Plac Jaam El Fna trochę nas rozczarował. Spodziewaliśmy się pewnie placu wokół Mekki, ale skłoniły nas do tych wizji opisy placu jako największego w Maroku, niepowtarzalnego w klimacie i pochłaniającego bez reszty. Plac jest zlokalizowany na południowym krańcu medyny, czyli starego miasta, i wygląda jak szerokie wejście na suki. Jego wielkość zmniejsza się zaraz po zmierzchu, kiedy wjeżdżają nań przenośne bary, zastawiając przestrzeń garkuchniami i stolikami. Dodają też uroku, dzięki nim nad placem unosi się para niczym mgła, spowijająca pozostałe atrakcje placu. A są to kuglarze, klauni i muzycy rozbawiający tłum – dziewczyny zapamiętały pana z kogutem na głowie, poza tym zaklinacze węży, treserzy małp, czarownicy i znachorzy, ale wszyscy jacyś nienachlani, spokojni, cierpliwi. Mniej niż połowa gapiów to biali, widac że jest to również miejsce rozrywki dla miejscowej ludności. Mimo przyjaznej, trochę szalonej aury, nad placem unosi się zgiełk, odgłosy bębnów, piszczałek i nawoływania straganiarzy robią swoje. Dziewczyny po pierwszym wieczorze są trochę przesycone odmiennością, i chcą już wracać do Sopot Siesta Hostel.

Baza poza ścisłym centrum ma jednak zbawienny wpływ, słodkie francuskie śniadanie i skok do zimnego basenu dobrze nas nastrajają. Kolejne dwa dni spędzamy na bezskutecznym dążeniu do pałacu El Baihi, jedynego w medynie domu, który można zwiedzić. Pierwszego dnia, bez mapy! Paweł postanawia nas tam doprowadzić na azymut, a najkrótszą drogą wydaje mu się ta przez suki. Jakieś dwie godziny błądzenia po zaułkach starego miasta i podglądanie różnych rzemiosł i fachów, to nasz rezultat z jednego dnia. Wyszliśmy na drugim końcu medyny, i nie żeby nam się nie podobało, ale zupełnie nie wiedzieliśmy gdzie jesteśmy. Na wszelki wypadek przez kolejną godzinę posuwaliśmy się wzdłuż murów w kierunku przystanku naszego autobusu 27, na który przyszło nam czekać kolejną godzinę.

Następnego dnia podjęliśmy kolejną próbę – tym razem już z mapą. Weszliśmy do medyny bramą prze dworcu autobusowym, na którym wycieczkę skończyliśmy poprzedniego dnia. Trasa okazała się bardzo prosta – cały czas prosto, i ulica wewnątrz murów była łaskawie szeroka i nie rozwidlała się zbyt często. Dziewczyny niestety zauważyły, jak śliczny królik, siedzący klatka w klatkę z kurami, został wyciągnięty za uszy, i po chwili obdarty ze skóry. Było im go bardzo żal, i zgodnie przyjęły wersję, że człowiek może zjadać tylko kury, a króliki najwyżej afrykański tygrys. Oczywiście zatrzymywaliśmy się przy każdym kocie, a tych tu nie brakuje. Znów minęliśmy z tuzin stolarzy, garncarzy i krawców, Az W końcu dotarliśmy do murów pałacu El Bachia. Nigdzie nie było widać wejścia, za to były rogatki. Podeszłam żwawo do policjanta – wg. Przewodnika zostało nam na zwiedzanie tylko 45 minut do zamknięcia- i pytam się go, czy to pałac El Bachia. – Tak – odpowiada policjant. – Świetnie, którędy możemy wejść? – pytam się dalej. – Nie możecie – odpowiada policjant – to prywatna rezydencja/ = Jak to – pytam się, machając swoim przewodnikiem, w którym przecież jest napisanie… A kto tu mieszka? – Król – odpowiada policjant. Nie powiem, trochę nas zbił z tropu. Potem zaśmiewaliśmy się z tego dialogu do rozpuku. Okazało się że pałac El Bacha to rezydencja króla, co innego pałac El Baiha, muzeum otwarte dla turystów położone tuż obok placu Jaama El Fna. I chociaż do placu doszlibyśmy już z zawiązanymi oczyma, co z tego, skoro pałac zamykali za pół godziny.

Tak więc został nam do zobaczenia pałac, oraz wizyta w hamamie. Jutro ruszamy do Essauiry, ale Marakesz będzie naszym węzłem komunikacyjnym jeszcze przynajmniej dwa razy, więc wszystko jeszcze możliwe. Tylko ile dni można poświęcić na pałac El Baiha?

zdjęcia na http://picasaweb.google.com/IwonaRusinska/Marakesz#

How to start a hostel

2010-01-22T01:30:00.000-08:00

Here, in Poland, we used to say : "Jump in a deep water" which means take a risk and try. So we jumped.
Step one: the place
From 10th of december we are renting a house in Sopot. Great located, big enough, with fire place, piano and garden. And it's old. But it took us a year to find the place. We talked to the owners of at least 6 apartments in Gdańsk and Sopot, but all of them were thrilled with the word "hostel". Their imagination started projections of drunk guys yelling all night long, and we had to start from the beginning. In June there was a light in a tunel, when lodgers of a really nice tenement-house said 'yes' to the idea. But the owner could rent it only for two years. No chance. When we first saw the house in Krasickiego Street, we were surprised with its small size - outside and spacious rooms inside. 70-years old, yet still not on monumets list. We had to check if it suits to security standars, and under what category we can run a hostel here. As hostel is not named in any polish turistic laws, we can both make it as a guesthouse or youth hotel as a category. This house as a building suits rather the first cat. After calling fire forces, several turist departments in local government and talkin to other hostellers, we could finally decide, that this place is perfect, and simply rent it from the nicest owners we have met for last few months. But still, there is lot to be done.